Ana sayfa / Bilgi Merkezi / Cumartesi çalışması fazla mesai sayılır mı?

Cumartesi çalışması fazla mesai sayılır mı?

Belirleyici olan gün değil, haftalık toplam süredir. Farklı çalışma düzenleri için örneklerle açıklama.

← Bilgi Merkezi’ne dön

Son güncelleme: · 5 dk okuma · F-GEN

Kısaca

Cumartesi çalışması kendiliğinden fazla mesai sayılmaz. İş Kanunu’na göre fazla çalışmayı belirleyen şey hangi gün çalışıldığı değil, haftalık toplam çalışma süresinin 45 saati aşıp aşmadığıdır (md. 41 ve 63). Haftalık 45 saati Pazartesi–Cuma arasında dolduran bir işçinin Cumartesi çalışması fazla çalışmadır; çalışma süresi haftanın altı gününe dağıtılmış bir işçinin Cumartesi çalışması ise normal çalışmadır.

Kanun ne diyor?

  • Haftalık süre: Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok 45 saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünür (md. 63).
  • Farklı dağıtım: Tarafların anlaşmasıyla haftalık süre, günde 11 saati aşmamak koşuluyla günlere farklı şekilde dağıtılabilir (md. 63).
  • Fazla çalışma: Haftalık 45 saati aşan çalışmalardır ve her saati %50 zamlı ödenir (md. 41).
  • Hafta tatili: İşçiye yedi günlük bir zaman dilimi içinde kesintisiz en az 24 saat dinlenme verilir (md. 46). Kanun bu dinlenmenin belirli bir güne denk gelmesini şart koşmaz; dolayısıyla Cumartesi kanunen tatil günü değildir.

Dört farklı durum

DurumHaftalık çalışmaCumartesi çalışması
1. Altı güne dağıtılmış çalışmaPazartesi–Cumartesi, günde 7,5 saat = 45 saatNormal çalışmadır, fazla çalışma doğmaz.
2. Beş günde 45 saatPazartesi–Cuma, günde 9 saat = 45 saat; Cumartesi 5 saatHaftalık toplam 50 saat; 5 saat fazla çalışmadır, %50 zamlı ödenir.
3. Sözleşmede 40 saatPazartesi–Cuma, günde 8 saat = 40 saat; Cumartesi 5 saatHaftalık toplam 45 saat; 5 saat fazla sürelerle çalışmadır, %25 zamlı ödenir.
4. Denkleştirme uygulanan işyeriBazı haftalar 45 saatin üzerinde, bazı haftalar altındaİki aylık dönemde haftalık ortalama 45 saati aşmıyorsa fazla çalışma sayılmaz.

Tablodaki süreler ara dinlenmeler hariç net çalışma süreleridir. İş Kanunu’nun 68. maddesine göre ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz.

Sözleşmede haftalık süre 45 saatin altındaysa

İş sözleşmesinde haftalık çalışma süresi 45 saatin altında (örneğin 40 saat) belirlenmişse, bu süreyi aşan ve 45 saate kadar yapılan çalışmalar “fazla sürelerle çalışma”dır ve saat ücretinin %25 fazlasıyla ödenir. 45 saatin üzerindeki çalışmalar ise fazla çalışmadır ve %50 zamlı ödenir (md. 41; Yönetmelik md. 4). Yani haftada beş gün 8’er saat çalışan bir işçinin Cumartesi çalışması, 45 saate kadar %25, sonrası %50 zamlı ödenir.

Denkleştirme nedir?

Tarafların anlaşmasıyla haftalık çalışma süresi günlere farklı dağıtıldığında, iki aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi 45 saati aşamaz. Bu süre toplu iş sözleşmeleriyle dört aya kadar artırılabilir; turizm sektöründe dört ay, toplu iş sözleşmesiyle altı aya kadar uygulanabilir (md. 63). Denkleştirme uygulanan hâllerde, ortalama aşılmadığı sürece bazı haftalarda 45 saatin aşılması fazla çalışma sayılmaz (md. 41).

Cumartesi fazla mesaisi için onay gerekir mi?

Cumartesi çalışması fazla çalışma niteliğindeyse, Fazla Çalışma Yönetmeliği’nin 9. maddesine göre işçinin yazılı onayı gerekir. Onay iş sözleşmesi yapılırken veya ihtiyaç doğduğunda alınır; işçi onayını 30 gün önceden yazılı bildirerek geri alabilir. Zorunlu nedenler ve olağanüstü durumlarda onay aranmaz. Ayrıca fazla çalışmanın yıllık toplamı 270 saati geçemez (md. 41).

Sık sorulan sorular

Cumartesi çalışmak zorunlu mu?

Kanun Cumartesiyi tatil günü olarak belirlemez. Haftalık 45 saatlik süre, aksi kararlaştırılmamışsa haftanın çalışılan günlerine eşit bölünür (md. 63). Cumartesinin çalışma günü olup olmadığı iş sözleşmesine ve işyerindeki çalışma düzenine bağlıdır.

Cumartesi yarım gün çalışma fazla mesai mi?

Haftalık toplam çalışma 45 saati aşmıyorsa fazla çalışma değildir. Örneğin Pazartesi–Cuma 8’er saat ve Cumartesi 5 saat çalışan işçinin haftalık toplamı 45 saattir; sözleşmede 45 saat varsa fazla çalışma doğmaz.

Cumartesi fazla mesaisi kaç kat ödenir?

Cumartesi çalışması haftalık 45 saati aşıyorsa aşan her saat %50 zamlı ödenir. Sözleşmedeki haftalık süre 45 saatin altındaysa, bu süreyi aşan ve 45 saate kadar olan kısım %25 zamlı ödenir (md. 41).

Cumartesi hafta tatili sayılır mı?

Kanunen sayılmaz. İş Kanunu’nun 46. maddesi yedi günlük dönemde kesintisiz en az 24 saat hafta tatili verilmesini ister, ancak bunun hangi gün olacağını belirlemez.

Cumartesi günü günlük çalışma sınırı var mı?

Haftalık süre günlere farklı dağıtıldığında günlük çalışma 11 saati aşamaz (md. 63). Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz (md. 68).

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. İşletmenize özel durumlar için mali müşavirinize ya da bir iş hukuku uzmanına danışmanızı öneririz.

14 gün ücretsiz deneyin.

Firmanıza özel hesabı açalım; kurulumda ve personel aktarımında yardımcı olalım.

WhatsApp’tan yazın